گزارش جلسه دفاع پایان نامه جناب آقای سید حسین هاشمی نسب

گزارش جلسه دفاع پایان نامه جناب آقای سید حسین هاشمی نسب

۱۴ آذر ۱۳۹۸

به حول و قوه الهی جلسه دفاع پایان نامه جناب آقای سید حسین هاشمی نسب، مقطع کارشناسی ارشد، گرایش مبانی نظری اسلام چهارشنبه ۲۷/شهریور/۹۸ ساعت ۱۲:۱۵ در دانشگاه معارف اسلامی برگزار گردید

موضوع پایان نامه: پاسخ به شبهات ابلیسیه با تاکید بر دیدگاههای علامه طباطبایی.

استاد راهنما: حجت الاسلام و المسلمین دکتر امامی نیا.

استاد مشاور: جناب آقای دکتر محمدهادی توکلی

اساتید/استاد داور: حجت الاسلام و المسلمین دکتر سلیمانیان.

جلسه دفاع، پس از قرائت چند آیه از کلام الله مجید و اعلام برنامه توسط استاد محترم راهنما شروع و سپس دانشجو به ارائه گزارشی از پایان نامه خود پرداخت.

در ادامه داوران/داور محترم نظرات خودشان را مطرح نمودند و بعد دانشجو و اساتید محترم راهنما و مشاور به دفاع از پایان نامه پرداختند. و سپس اساتید برای نمره دانشجو به مشورت پرداخته و بعد از آن صورتجلسه توسط استاد محترم راهنما قرائت شد.

چکیده
در برخی از آثار متکلمین و اندیشمندان جهان اسلام به نقل از یکی از شروح اناجیل اربعه شبهاتی منسوب به ابلیس مطرح گردیده و چنین ادعا شده که اکثر شبهات دینی به شبهات مزبور بازگشت می‌کند.
محوریت این شبهات را که تعداد آنها به هفت مورد می‌رسد، سه موضوع اصلی تشکیل می‌دهد:
الف) فلسفه‌ی آفرینش (با تأکید بر آفرینش کفار)
ب) فلسفه‌ی آفرینش ابلیس و پیامدهای آن
ج) فلسفه‌ی تکلیف بندگان
در این بین متکلمان اشعری که منکر حسن و قبح ذاتی و عقلی هستند، عجز خود را از پاسخ به این پرسش‌ها ابراز کرده، تا جایی که برخی از ایشان یافتن پاسخی عقلانی و استدلالی را برای این شبهات محال می‌داند. اما اندیشمندان شیعی همچون قاضی نورالله شوشتری، ملاصدرا و محمدعلی شاه‌آبادی در ارائه‌ی پاسخ به شبهات سعی نموده‌اند.
علامه طباطبایی نیز در تفسیر «المیزان» به تفصیل به بیان این شبهات و پاسخ به آنها پرداخته است؛ وی فلسفه‌ی آفرینش را بر اساس تام بودن فاعلیت خداوند و عدم نیاز او به غیر، تبیین نموده و بر این اساس غایت خالق از خلقت را امری غیر از ذات او ندانسته؛ و غایت خلق را نیز نیل به کمال تلقی نموده است. چرائی وضع تکالیف از نظر علامه طباطبایی بر اساس فلسفه‌ی آفرینش آنها تبیین می‌شود؛ یعنی خداوند متعال از روی احسان، مخلوقات را به جهت رسیدن آنها به کمال تازه‌ای که فاقد آن هستند، به برخی تکالیف مکلف کرده است. سبب آفرینش ابلیس و چرائی مکلف بودن او نیز بر اساس آنچه در خصوص فلسفه‌ی آفرینش و تکلیف بندگان گفته شد، تبیین می‌گردد.
از سوی دیگر علامه معتقد است وجود شروری مثل ابلیس در نظام خلقت برای ابتلاء و امتحان بشریت، و برای تحقق برخی امور همچون روشن شدن میزان خلوص ایمان دین‌داران ضروری بوده، تا در کنار داعیان به حق و حقیقت، داعیان به کفر و ضلالت نیز به دعوت خود جامه‌ی عمل بپوشانند و در نتیجه مختار بودن انسان در انتخاب راه حق از باطل و همچنین هدایت و اطاعت بندگان معنا پیدا کند؛ و لازمه این امر نیز مهلت دادن به ابلیس برای اغوای ایشان است.

واژگان کلیدی
ابلیس، شبهات ابلیسیه، فلسفه‌ی آفرینش، فلسفه‌ی تکلیف، علامه طباطبایی.

منبع خبر: واحد امور پایان نامه ها