گزارش جلسه دفاع پایاننامه جناب آقای محسن فاضل بخشایش
۲۴ مهر ۱۴۰۱
به حول و قوه الهی جلسه دفاع پایاننامه جناب آقای محسن فاضل بخشایش، مقطع کارشناسیارشد، مدرسی معارف قرآن و حدیث سه شنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۱ ساعت ۱۲:۳۰ در دانشگاه معارف اسلامی برگزار گردید.
موضوع پایاننامه: نظام هندسی سوره انعام.
استاد راهنما: حجتالاسلاموالمسلمین دکتر محمدهادی منصوری.
استاد مشاور: جناب آقای دکتر علیرضا کمالی.
استاد داور: حجتالاسلاموالمسلمین دکتر کامران اویسی.
جلسه دفاع، پس از قرائت چند آیه از کلامالله مجید و اعلام برنامه توسط استاد محترم راهنما شروع و سپس دانشجو به ارائه گزارشی از پایاننامه پرداخت.
در ادامه داوران محترم نظراتشان را مطرح نمودند و بعد دانشجو و اساتید محترم راهنما و مشاور به دفاع از پایاننامه پرداختند. و سپس اساتید برای نمره دانشجو به شور نشسته و بعد از آن صورتجلسه توسط استاد محترم راهنما قرائت و در آخر سوگندنامه توسط دانشجو خوانده شد.
چکیده پایاننامه
در نگاه نخست، بسیاری از سورههای قرآن کریم، دارای آیاتی به ظاهر بیربط، به همریخته و ناهماهنگ هستند. اما قرآن کریم، همگان را به تفکر و تأمل در خود فرا خواندهاست. لازمه این دعوت، گویشی است که مخاطبانِ خود را به هدف و مقصود گوینده، رهنمون شود. لازمه این نوع از بیان، نظم و یکپارچگی جملات و گفتارها میباشد. چرا که ذهن انسان، به کلامی که ارتباطی بین اجزاء آن نباشد، توجهی نکرده و آن را حامل مطلبی عام نمیداند، بلکه آن را سخنی لغو و یا رمزآلود میداند که مخاطبان خاص و محدودی دارد. بنابراین، لازم است که قرآن کریم از این عیب مبرّا بوده و پیام والای خود را در قالب جملاتی مرتبط بیان کند. اندیشمندان اسلامی، در مواجهه با این موضوع، واکنشهای مختلفی داشته و گستره ارتباط بین آیات را محدود کرده و یا توسعه دادهاند. برخی، تناسب را در آیاتِ همنزول و برخی دیگر در آیاتِ همجوار لازم دانستهاند. اما قرآنپژوهان متأخر، در نگرشی جدید به این مسئله، سعی در یافتن غرض واحد برای تمام آیات یک سوره دارند. یکی از سورههای قرآن که آیات به ظاهر بیربط در آن دیده میشود، سوره مبارکه انعام است. نوشتار حاضر، ضمن بررسی دیدگاههای مختلف درباره غرض داشتن سوره انعام، آیات این سوره را مورد بررسی قرار داده و به دنبال کشف موضوع محوری و غرض اصلی سوره مبارکه انعام میباشد. در این تحقیق، برای کشف غرض سوره، علاوه بر توجه به سیاق و ارتباط معنوی آیات، از روشهایی همچون تفسیر قرآن به قرآن و تفسیر روایی استفاده شدهاست. نتایج این پژوهش، نشان میدهد، بخاطر نزول دفعی این سوره، تمام دیدگاهها، ناگزیر از کشف غرض واحد برای آن میباشند. بر اساس این تحقیق، این غرض عبارت از «آغاز، بستر و سرانجام نبرد حق و باطل» میباشد.
واژگان کلیدی
نظام هندسی سورهها، باطن آیات، سیاق آیات، تفسیر قرآن به قرآن، سوره انعام.
