گزارش جلسه دفاع پایاننامه جناب آقای سید محمدجواد حسینی بیدک
۲۴ مهر ۱۴۰۱
به حول و قوه الهی جلسه دفاع پایاننامه جناب آقای سید محمدجواد حسینی بیدک، مقطع کارشناسیارشد، رشته مدرسی تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی شنبه ۲۳ مهر ۱۴۰۱ ساعت ۱۴ در دانشگاه معارف اسلامی برگزار گردید.
موضوع پایاننامه: نقش شیعیان در تولید و گسترش علوم با تکیه بر فهرست نجاشی.
استاد راهنما: جناب آقای دکتر داداشنژاد.
استاد مشاور: جناب آقای دکتر طاووسی.
استاد داور: حجتالاسلاموالمسلمین دکتر کرمانی کجور.
جلسه دفاع، پس از قرائت چند آیه از کلامالله مجید و اعلام برنامه توسط استاد محترم راهنما شروع و سپس دانشجو به ارائه گزارشی از پایاننامه پرداخت.
در ادامه داوران محترم نظراتشان را مطرح نمودند و بعد دانشجو و اساتید محترم راهنما و مشاور به دفاع از پایاننامه پرداختند. و سپس اساتید برای نمره دانشجو به شور نشسته و بعد از آن صورتجلسه توسط استاد محترم راهنما قرائت و در آخر سوگندنامه توسط دانشجو خوانده شد.
چکیده پایاننامه
شیعیان در تشکیل تمدّن جهان اسلام و رشد علوم و ارتقا بخشیدن به سطح علمی و مخصوصاً درزمینه تألیف و آثار مکتوب، نقش جدی داشتهاند امّا هم در قرون نخستین مانند قرن چهارم و پنجم و هم در زمان معاصر این شبهه علیه شیعیان مطرح میشده و میشود که شیعیان، فاقد شخصیّتهای عالم و آثار مکتوب هستند و نجاشی نیز دقیقاً در رد همین شبهه، کتاب فهرست خود را نوشت و به معرفی آثار علمی شخصیّتهای علمی شیعه پرداخت. بنابراین نقش شیعیان در تولید و گسترش علوم در چهارونیم قرن نخست از طریق کتاب فهرست نجاشی قابل تبیین است. در این نوشته تلاش خواهد شد با بازخوانی فهرست نجاشی که از مهمترین کتب شیعه در عرصه یادکرد از آثار علمی شیعیان است، سهم شیعیان در تولید و گسترش علوم نشان داده شود. این پایاننامه درصدد است با استخراج آمارهایی متکی به کتاب فهرست نجاشی، روند و تحولات مربوط به نگارش شیعیان در پنج قرن نخست را پیگیری نماید که در نهایت نیز به این نتیجه رسیده که شیعیان، در عرصه تولید و گسترش علوم در چهار و نیمقرن نخست نهتنها دارای نقش مؤثر و فعّال بودند، بلکه باید گفت جزو پیشروان حرکت علمی هستند. شیعیان در علوم مختلف ازجمله حدیث، فقه، کلام، تاریخ و… دارای تألیفات بسیاراند.
این تحقیق باعث روشن شدن وضعیت علمی و خدمات علمی شیعیان و آشنا شدن باشخصیّتهای بزرگ شیعه در قرون نخستین و زدوده شدن اذهان از شبهات ناآگاهان نسبت به جایگاه و وضعیت علمی شیعیان در قرون نخستین میشود. همچنین میتواند به برآورده شدن نیازهای آموزشی و پژوهشی طلاب، دانشجویان و عموم علاقهمندان به این موضوع کمک کند.
واژگان کلیدی
شیعه، قرون نخستین، پنج قرن نخست، تألیف، نجاشی، فهرست، تولید و گسترش علوم.
