گزارش جلسه دفاع پایاننامه سرکار خانم رقیه خوشهسپهر
۱۱ تیر ۱۴۰۳
به حول و قوه الهی جلسه دفاع پایاننامه سرکار خانم رقیه خوشهسپهر، مقطع کارشناسیارشد، رشته مدرسی تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی سهشنبه ۲۹ خرداد ۱۴۰۳ ساعت ۱۲:۳۰ در دانشگاه معارف اسلامی برگزار گردید.
موضوع پایاننامه: آسیبشناسی مطالعات تاریخی مستشرقان در عرصه مدعیان مهدویت.
استاد راهنما: حجتالاسلاموالمسلمین دکتر امیرمحسن عرفان.
استاد مشاور: حجتالاسلاموالمسلمین دکتر زهیر دهقانی.
استاد داور: جناب آقای دکتر سیدضیاءالدین میرمحمدی.
جلسه دفاع، پس از قرائت چند آیه از کلامالله مجید و اعلام برنامه توسط استاد محترم راهنما شروع و سپس دانشجو به ارائه گزارشی از پایاننامه و انجام اصلاحات درخواستی اساتید محترم داوران در جلسه پیشدفاع پرداخت.
در ادامه داوران محترم به نقد پایاننامه پرداخته و نظرات خودشان را مطرح نمودند و بعد دانشجو و اساتید محترم راهنما و مشاور به نقد داوران پاسخ داده و یا برخی را پذیرفتند تا اصلاح شود. سپس اساتید به جهت ارزشیابی پایاننامه به شور نشسته و نمره را مشخص نمودند. به بعد از آن صورتجلسه توسط استاد محترم راهنما قرائت و در آخر سوگندنامه توسط دانشجو خوانده شد.
چکیده پایاننامه
مهدویت یا اندیشه منجی موعود از جمله موضوعات مورد توجه تمام ادیان الهی بهویژه اسلام است و مانند باورهای دیگر دستخوش آسیبها و انحرافاتی واقع شده است. یکی از این آسیبها مدعیانی بودند که ادعای مهدویت کردند و این موضوع نه تنها از جانب متفکران مسلمان مورد مداقه قرار گرفت از جانب مستشرقان نیز به طور خاص به آن پرداخته شد.
مبارزه درون دینی از گذشته تاکنون از شیوههای مؤثر در اجرای عمکرد استعمارگران است. از آنجایی که استعمار برای سرکوبی و ضربه زدن به اسلام از هیچ فعالیتی دریغ نکرد از میان صدها روش گسترده، مبارزه درون دینی را آغاز کرد و در حقیقت با ساخت بدلهای دروغین و سعی و تلاش مجدانه در جایگزینی و تپانیدن دستساختهای دروغین به جای شخصیتهای اصیل اسلام ناب محمدی، بهویژه وارث حقیقی و آخرین ذخیره الهی از شیوههایی بوده و هست که استعمارگران را بسیار به هدفشان نزدیک ساخت و در حقیقت نقش کاتالیزور را در دستاوردها و اهدافشان داشته است.
به بیان دیگر مبارزه درون دینی همواره با زایش مدعیان دروغین مهدویت در پی انحراف در بدنه اسلام حقیقی بود. یکی از عواملی که سبب شناساندن این مدعیان به جهانیان شدند، مستشرقان بودهاند. در این میان عدهای از مستشرقان با اهداف علمی و بیغرض و عدهای دیگر غرضورزانه و مأموریتگونه به این امر (مسئله) پرداختهاند.
این نوشتار با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی میکوشد تا آسیبشناسی مطالعات تاریخی مستشرقان را در عرصه مدعیان دروغین مهدویت واکاوی نماید.
قابل ذکر است با مفروض دانستن این نکته که مستشرقان در پژوهشها و مطالعات تاریخی خود در زمینه مدعیان دروغین مهدویت مصون از خطا نیستند و با بررسیها این نتیجه حاصل شد که دچار آسیبهای روشی و محتوایی در این عرصه هستند؛ بدین سبب هدف از این نوشتار رصد و شناسایی این آسیبها و در ادامه نقد آسیبهای مطالعات تاریخی مستشرقان در عرصه مهدویت، که البته در حد بضاعت، بررسی و نگارش یافت.
در دو فصل از نوشتار پیشرو به معرفی و اثبات آسیبهای روشی و محتوایی مطالعات تاریخی مستشرقان پرداخته شده و از این رهگذر نمونههای متعددی از کاوشهای مستشرقان رصد و در ادامه به نقد آنها پرداخته شده است.
واژگانکلیدی
مهدویت، مدعیان دروغین، مستشرقان، آسیبشناسی.
