گزارش جلسه دفاع پایاننامه سرکار خانم رویا مرادی شهدادی
۲۲ تیر ۱۴۰۵
به حول و قوه الهی جلسه دفاع پایاننامه سرکار خانم رویا مرادی شهدادی، مقطع کارشناسیارشد، رشته مدرسی اخلاق اسلامی چهارشنبه ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ ساعت ۷ صبح در دانشگاه معارف اسلامی برگزار گردید
موضوع پایاننامه: اخلاق ارتباط با ناشنوایان.
استاد راهنما: جناب آقای دکتر مهدی فدایی.
استاد مشاور: سرکار خانم دکتر زهره قاری.
استاد داور: حجت الاسلام و المسلمین دکتر باب اله زاده.
جلسه دفاع، پس از قرائت چند آیه از کلام الله مجید و اعلام برنامه توسط استاد محترم راهنما شروع و سپس دانشجو به ارائه گزارشی از پایاننامه پرداخت.
در ادامه داوران محترم نظراتشان را مطرح نمودند و بعد دانشجو و اساتید محترم راهنما و مشاور به دفاع از رساله پرداختند. و سپس اساتید برای نمره دانشجو به شور نشسته و بعد از آن صورتجلسه توسط استاد محترم راهنما قرائت گردید و با تشکر دانشجو از اساتید جلسه به اتمام رسید.
چکیده پایان نامه
ارتباط با ناشنوایان در جامعه امروزی، به دلیل تفاوتهای زبانی و حسی، همواره با دشواریهای اخلاقی و وجود موانع ساختاری، از مشارکت برابر در تعاملات اجتماعی روبروست.
مسئله اصلی این پژوهش، تبیین اخلاق ارتباط با ناشنوایان بوده است. با هدف شناسایی اصول بنیادین و مشکلات فراروی این تعامل و ارائه الگوی اخلاقی منسجم، همراه با راهکارهای متناسب میباشد. اهمیت این موضوع در آن است که فقدان نظام اخلاقی مدون در حوزه ارتباط با ناشنوایان، موجب بروز رفتارهای ترحمآمیز، تبعیض و سوءتفاهمهای ارتباطی میگردد.
روش این پژوهش، نظری و از نوع توصیفی‑تحلیلی بوده و دادههای مورد نیاز، با استفاده از منابع کتابخانهای، نرمافزارهای مرتبط و بانکهای اطلاعاتی گردآوری و به شیوه فیشبرداری تحلیل شده است.
یافتههای پژوهش نشان میدهد که اصول اخلاقی ارتباط با ناشنوایان بر هفت اصل: مسئولیتپذیری(تعهد فعال برای رفع موانع ارتباطی)، احترام(پذیرش کرامت ذاتی و تنوع زبانی)، انصاف(برابری موقعیتی نه فقط برابری عددی)، همدلی(درک تجربه زیسته و احساسات ناشنوایان)، شفقت(کاهش رنج ارتباطی با حفظ کرامت)، سودرسانی یا خیرخواهی(ایجاد فرصتهای برابر برای مشارکت و توانمندسازی)، و اصل توجه به محدودیتهای دیدپذیری (مدیریت کانال بصری به عنوان تنها راه ارتباطی) را شامل میشود. در ادامه، چهار چالش اخلاقی ارتباط عبارت اند از: مسئله ترحم (که ناشنوا را در موقعیتی فروتر قرار میدهد)، مسئله رابطه نوع سوم (همپوشانی نقشهای حرفهای و شخصی در جوامع کوچک ناشنوایان)، مسئله تضاد منافع (اولویتگذاری منافع شخصی یا سازمانی بر منافع فرد ناشنوا)، و دوگانه عدالت/ظلم (محرومیت سیستماتیک ناشنوایان از حقوق اولیه ارتباطی).که برای هر کدام از این چالشها، راهحلهای جامعی در دو سطح شناختی(تغییردر باورها، نگرشها و دانش) و غیرشناختی(تغییردر رفتارها، قوانین، ساختارها و محیط) ارائه شده است.
در نتیجه، کاربرد عملی یافتهها؛ حاکی از آن است که برقراری پیوند اخلاقی با ناشنوایان یک وظیفه اجتماعی و نیازمند چشمپوشی از نگاه دلسوزانه ناروا، به رسمیت شناختن زبان اشاره بهسان هویت فرهنگی و پیریزی زیرساختهای فراگیر در عرصههای اجتماعی، آموزشی، درمانی و رسانهای است. همچنین پایبندی به رعایت اصول هفت گانه و سازماندهی چالشهای چهارگانه میتواند بستر ساز عدالت ارتباطی و بهبود کیفیت زندگی ناشنوایان گردد. این پژوهش از آنجا که برای نخستین بار چنین موضوعی را از منظر اخلاق کاربردی بررسی کرده، می تواند نقطه شروعی برای تحقیقات میدانی و تدوین آییننامههای اجرایی باشد.
واژگان کلیدی
ناشنوایان، اخلاق ارتباط، زبان اشاره، اصول اخلاقی، چالشهای اخلاقی، اخلاق کاربردی، کرامت انسانی.
